Hljóðfæranám

  • Fagott

    Fagottið er dýpst tréblásturshljóðfæra en það hefur verið til frá því á 17. öld. Margir þekkja fagottið úr Pétri og úlfinum eftir S. Prokofiev en þar túlkar það afann.

    Nemandi sem vill læra á fagott þarf að hafa náð 11 til 12 ára aldri enda er hljóðfærið stórt. Oft eru nemendur eldri þegar þeir hefja nám á hljóðfærið því nauðsynlegt er að hafa náð ákveðnum líkamlegum þroska til að ráða við fagottið. Hendur nemandans þurfa að hafa náð vissri lágmarksstærð.
    Kostur er að nemendur, sem hyggjast læra á fagott hafi lært á annað hljóðfæri áður og hafi fengið þjálfun í nótnalestri. Ekki er mælt með einu ákveðnu byrjunarhljóðfæri en klarínetta og þverflauta eru algengust þó önnur hljóðfæri komi vel til greina svo sem píanó eða strengjahljóðfæri.
    Fagott eru gerð úr tré eða plasti og eru öll af sömu stærð en þó eru fáanleg hljóðfæri fyrir smáar hendur.  Algengt er að nemendur leigi fagott í upphafi náms frá tónlistarskólanum þar sem hljóðfærið er dýrt.

  • Fiðla

    Fiðlan er minnsta hljóðfæri strengjafjölskyldunnar. Fyrstu fiðlurnar voru smíðaðar snemma á 16. öld svo í dag hefur verið spilað á fiðlur í 500 ár. Fiðlan er gerð úr viði og hefur fjóra strengi. Spilað er á fiðluna með boga úr viði og hrosshárum en einnig er hægt að plokka í strengina með fingrunum. Hefðbundið fiðlunám hefst oft um sjö ára aldur en hægt er að hefja nám í fiðluforskóla frá fimm ára aldri. Fiðlur eru til í ýmsum stærðum en hægt er að leigja fiðlu hjá skólanum sem hentar stærð nemandans. Fiðlunemendur taka þátt í hljómsveitastarfi og ýmiss konar samleik.

  • Gítar

    Klassíski gítarinn er upprunnin á Spáni fyrir um 200 árum. Hann er úr viði og hefur sex strengi, þó einnig séu til gítarar með 12 strengjum. Gítarinn er notaður jafnt í klassískri tónlist sem og rythmískri, auk þess að vera vinsælt meðleikshljóðfæri með söng. Það er ekki nauðsynlegt að kunna á annað hljóðfæri áður en nám í gítarleik er hafið en eitt til tvö ár í forskóla er þó góður grunnur.

    Algengt er að gítarnemendur hefji nám við átta ára aldur. Flestir kaupa sinn eigin gítar en auk þess þurfa nemendur að eiga fótstig og nótnapúlt.

  • Harpa

    Harpan er strengjahljóðfæri sem hægt er að spila á einn, í samspili eða í hljómsveit.  Saga hörpunnar er löng því hún hefur verið til síðan 3500 fyrir Krist. Til eru ýmsar gerðir og stærðir af hörpum sem hafa allt frá 22 strengjum upp í 47 strengi. Nokkrir strengirnir eru mismunandi á litinn svo auðveldara sé að finna rétta nótu. Nú á dögum eru hörpur notaðar í allskonar tónlist, svo sem þjóðlagatónlist, klassískri-, popp-, jazz- og nútíma tónlist.

    Nemendur hefja oftast nám sjö til átta ára gamlir og byrja þá á Keltneska eða litla hörpu. Hörpunemendur eiga þess kost að leigja hörpu til að sinna heimaæfingum.

    Nemendur hefja oftast nám sjö til átta ára gamlir og byrja þá á Keltneska eða litla hörpu. Hörpunemendur eiga þess kost að leigja hörpu til að sinna heimaæfingum.

    Tóndæmi

    Kennari:

    Sophie Marie Schoonjans

  • Klarinett

    Klarinett er tréblásturshljóðfæri búið til úr svörtum viði og fallegur mjúkur hljómur þess svipar til söngraddarinnar. Það er sérstakt því það getur spilað mjög djúpar nótur en líka mjög háar nótur og styrkleikasvið þess er afar vítt, frá mjög sterkum tónum yfir í mjög veika tóna.

    Klarniettið er gamalt hljóðfæri en vinsældir þess jukust mjög fyrir um 200 árum þegar hið fræga tónskáld W. A. Mozart tók ástfóstri við hljóðfærið og samdi fyrir það mörg falleg lög. Klarinett er notað í sinfóníuhljómsveitum, spilar t.d. köttinn í Pétri og úlfinum eftir Prokofiev, og eins er það mikið notað í klezmer- og jazz tónlist. 

    Til eru um 12 mismunandi tegundir af mismunandi stórum klarinettum. Það klarniett sem flestir byrja að læra á heitir B – klarinett. Nemendur þurfa að vera orðnir um átta til níu ára til að læra á það og það hjálpar að hafa lært dálítið á blokkflautu fyrst. Til eru minni og léttari klarinettur, svokallaðar C klarinettur, sem gefa möguleika á að byrja nokkru fyrr, eða um sjö ára aldur. Skólinn leigir nemendum sem þess óska klarinett.

  • Píanó

    Ítalski hljóðfærasmiðurinn Bartolomeo di Francesco Cristofori (1655 – 1732) fann upp píanóið að því að talið er árið 1709.  Strengir í píanóum eru festir í járn ramma sem mynda hörpu. Þegar spilað er á nótu á hljómborðinu, slær hamar á streng hörpunnar og myndar tóninn sem berst úr hljóðfærinu. Píanó eru annars vegar til upprétt, þá er harpa hljóðfærisins lóðrétt og hinsvegar lárétt og heita þá flygill. Í flyglum liggja strengirnir láréttir í hörpunni.

    Píanóinu hefur oft verið líkt við hljómsveit vegna fjölbreyttra blæbrigða og víðs tónsviðs hljóðfærisins, sem telur sjö áttundir. Margir hljómsveitarpartar hafa því verið umritaðir fyrir píanó.

    Til að hefja píanónám er æskilegt að nemandi hafi náð sjö til átta ára aldri. Þó er boðið upp á píanóforskóla fyrir nemendur frá fimm ára aldri. Mikilvægt er að nemendur öðlist færni í samspili hvort heldur það er með fleiri píanónemendum eða samspili ólíkra hljóðfæra.
    Skilyrði fyrir píanónámi er að nemandinn hafi óhindraðan aðgang að píanói til heimaæfinga

  • Saxófónn

    Þó saxófónn tilheyri tréblásturshljóðfærum er það búið til úr málmi. Saxófónninn var fundinn upp og fyrst smíðaður af belganum Adolphe Sax um 1840 svo miðað við önnur hljóðfæri þá er hann ungt hljóðfæri eða aðeins um 150 ára gamall.

    Hljómur hans er mjúkur og fallegur en getur líka verið sterkur og spennandi. Saxófónn er mest notaður í jazz- og popp tónlist og er frægur fyrir t.d. lagið Carless Whisper, en hann er líka notaður í klassískri tónlist.

    Til eru margar stærðir af saxófónum, frá litlum sópran saxófónum til risastórra baritón saxófóna. Sá algengasti er alt saxófónninn og hægt er að hefja nám á hann um níu til ellefu ára aldur, jafnvel aðeins yngri, allt eftir þroska nemandans. Oft lærir nemandi á annað blásturshljóðfæri á undan t.d. blokklautu en það er þó ekki nauðsynlegt. Skólinn leigir nemendum sem þess óska saxófón.

    Hljómur hans er mjúkur og fallegur en getur líka verið sterkur og spennandi. Saxófónn er mest notaður í jazz- og popp tónlist og er frægur fyrir t.d. lagið Carless Whisper, en hann er líka notaður í klassískri tónlist.
    Til eru margar stærðir af saxófónum, frá litlum sópran saxófónum til risastórra baritón saxófóna. Sá algengasti er alt saxófónninn og hægt er að hefja nám á hann um níu til 11 ára aldur, jafnvel aðeins yngri, allt eftir þroska nemandans. Oft lærir nemandi á annað blásturshljóðfæri á undan t.d. blokklautu en það er þó ekki nauðsynlegt. Skólinn leigir nemendum sem þess óska saxófón.

  • Selló

    Sellóið er hluti af strengjahljóðfæra fjölskyldunni. Það er búið til úr viði og á því eru fjórir strengir sem strokið er á með boga úr viði og hrosshárum. Sellóið kom fyrst fram á sjónarsviðið í sinni núverandi mynd um 1660 og síðan þá hefur verið spilað á það sitjandi og það látið hvíla á milli fótanna á stálpinna. Sellóið er eina hljóðfærið sem hægt er að knúsa þegar maður spilar og það er líka sérstakt að því leyti að það er bæði bassa hljóðfæri og einleikshljóðfæri í einu. Hljómurinn er blæbrigðaríkur og syngjandi og líkist að mörgu leyti mannsröddinni. Hefðbundið sellónám hefst oft um sjö ára aldur en hægt er að hefja nám í sellóforskóla frá fimm ára aldri.

    Selló eru til í ýmsum stærðum en hægt er að leigja selló hjá skólanum sem hentar stærð nemandans. Sellónemendur taka þátt í hljómsveitastarfi og ýmiss konar samleik.

    Selló eru til í ýmsum stærðum en hægt er að leigja selló hjá skólanum sem hentar stærð nemandans. Sellónemendur taka þátt í hljómsveitastarfi og ýmiss konar samleik.

  • Þverflauta

    Þverflauta tilheyrir flokki tréblásturshljóðfæra því áður fyrr voru þær smíðaðar úr tré. Í dag eru þær flestar úr silfri og nokkrar úr gulli og platínu. Börn allt frá sjö ára aldri geta lært á hljóðfærið. Almennt forskólanám nýtist vel og ekki er verra að hafa lært svolítið á blokkflautu eða píanó. Tónn þverflautunnar er bjartur en getur líka verið hlýr. Fyrir hana hafa verið skrifuð mörg ægifögur verk og sóló (innan stærri verka). Hún er vinsæl og leikur oft laglínur í samspili en spriklar líka og sprellar við eyrun. Flautan er létt og fyrirferðalítil. Ekki er mjög kostnaðarsamt að eignast flautu en einnig er hægt að fá leigðar flautur hjá skólanum.

  • Sem stendur er ekki kennt á málmblásturshljóðfæri og ásláttarhljóðfæri.

     

    Á flest þessi hljóðfæri er hægt að hefja nám við átta ára aldur en það er þó ekki algild regla.  

    Börn sem eru bráðþroska á þeim sviðum sem tónlistarnám hvílir einkum á geta byrjað hljóðfæranám við sjö ára aldur eða fyrr.  Gagnvart börnum sem eru seinni til verður að gera kröfur samkvæmt þroska og getu.

    Nemendur velja sér hljóðfæri til að læra á að forskóla loknum.  Hljóðfærin eru kynnt rækilega á sérstökum tónleikum í lok forskóla II til að vekja nemendur til umhugsunar um valkosti og auðvelda þeim val fyrir næsta vetur.

     

    Vinsamlega athugið að ef nemandi ætlar að læra á píanó þarf að vera til hljóðfæri á heimilinu.

    Stundum er nauðsynlegt að hafa aðdraganda að námi á það hljóðfæri sem nemandi hefur valið sér.  Kjósi hann t.d. að læra á fagott er nauðsynlegt að byrja að læra á annað hljóðfæri fyrst.  Þegar nemandi er orðinn tíu eða ellefu ára gamall getur hann síðan hafið nám á óskahljóðfæri sitt.

    Óski nemandi eftir að skipta um hljóðfæri metur skólinn í samráði við foreldra hvernig við því skal brugðist.

    Námið í forskólanum, sérstaklega í forskóla II og í 1. bekk, þegar hljóðfæranám hefst, er eins konar reynslutími.  Fyrir kemur að nemendur gefast upp eftir nám í þessum bekkjum og liggja að sjálfsögðu til þess ýmsar ástæður.  Með samráði milli kennara, skólastjóra og forráðamanna barnsins er metið hvað muni henta því best;  að hætta, skipta um, endurtaka bekk, skipta um hljóðfæri eða annað.

     

    Kennt er á hljóðfæri í einkatímum;  yngri nemendur mæta tvisvar í viku, 30 mínútur í senn, en eldri nemendur geta fengið klukkutíma kennslu einu sinni í viku.  Námsefni og áfangapróf taka mið af þeim hljóðfæranámskrám sem til eru.  

     

    Kennari metur hvenær nemandi er fær um að taka próf.

    Allir hljóðfæranemendur koma fram á reglulegum tónleikum í skólanum a.m.k. tvisvar á ári